คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2608/2535

ป.อ. มาตรา 138

      เจ้าพนักงานตำรวจไม่ได้แต่งเครื่องแบบและไม่ได้แสดงตนว่าเป็นเจ้าพนักงานตำรวจเข้าจับกุมกลุ่มเด็กวัยรุ่นโดยไม่แจ้งข้อหาแก่เด็กวัยรุ่นคนใดว่าเป็นผู้ดูหมิ่นตนและจะต้องถูกจับ กลับสั่งให้คนขับรถที่เด็กวัยรุ่นโดยสารมาขับรถไปสถานีตำรวจ จึงถือไม่ได้ว่ามีการจับกุมในข้อหาดูหมิ่นเจ้าพนักงานโดยชอบ ผู้ต่อสู้ขัดขวางมิให้จับกุมไม่มีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานซึ่งกระทำตามหน้าที่.
 

 
________________________________

  
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยกับพวกที่หลบหนีร่วมกันต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานตามกฎหมาย ในขณะเข้าจับจำเลยกับพวกในข้อหาดูหมิ่นเจ้าพนักงานซึ่งปฏิบัติการตามหน้าที่ เพื่อมิให้เจ้าพนักงานตำรวจจับจำเลยกับพวก โดยจำเลยกับพวกใช้กำลังประทุษร้ายฉุดกระชากและชกต่อยเจ้าพนักงาน เป็นเหตุให้เจ้าพนักงานได้รับบาดเจ็บเป็นอันตรายแก่กายขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 138, 140, 295, 296, 83คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 ลงวันที่ 21 ตุลาคม2519 ข้อ 4 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 11 ลงวันที่ 21 พฤศจิกายน2514 ข้อ 3

 
จำเลยทั้งหกให้การปฏิเสธ

 
ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 138, 140, 295, 296, 83 การกระทำของจำเลยที่ 1เป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษตามมาตรา 138 140ซึ่งเป็นบทหนักที่สุดจำคุก 1 ปี ให้ยกฟ้องจำเลยที่ 2 ถึงที่ 6

 
จำเลยที่ 1 อุทธรณ์

 
ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องจำเลยที่ 1 ด้วย

 
โจทก์ฎีกา

 
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "คดีมีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ในเบื้องแรกว่าได้มีการจับกุมพวกของจำเลยที่ 1 ในข้อหาดูหมิ่นเจ้าพนักงานซึ่งกระทำการตามหน้าที่โดยชอบหรือไม่ ในข้อนี้โจทก์มีสิบตำรวจตรีบริหาร และสิบตำรวจโทบุญธรรม เป็นพยานเบิกความทำนองเดียวกันว่า วันเกิดเหตุเวลาประมาณ 19 นาฬิกา ขณะที่สิบตำรวจตรีบริหารอยู่ข้างสถานีตำรวจภูธรอำเภอเทิง มีรถยนต์กระบะยี่ห้อโตโยต้าสีแดงบรรทุกเด็กวัยรุ่นประมาณ 20 คน แล่นมาตามถนนสายเชียงของ-เชียงคำ มาจอดอยู่กลางถนนซึ่งเป็นทางแยกและเป็นบริเวณห้ามจอดรถ สิบตำรวจตรีบริหารบอกให้ผู้ขับรถนำรถไปจอดข้างทาง คนขับรถเชื่อฟังแต่เด็กวัยรุ่นที่โดยสารมาในรถตะโกนใส่สิบตำรวจตรีบริหารว่า "ควยจับเราเรื่องอะไร แน่จริงให้ไล่จับ" แล้วคนขับก็ขับรถออกไป สิบตำรวจตรีบริหารขับรถจักรยานยนต์ตามไปทันบอกให้คนขับขับรถไปสถานีตำรวจภูธรอำเภอเทิง เด็กวัยรุ่นที่นั่งมาในรถประมาณ 10 คน กระโดดลงจากรถเข้ามาผลักอกสิบตำรวจตรีบริหารและมีการท้าชกต่อยกัน สิบตำรวจโทบุญธรรมซึ่งเห็นเหตุการณ์เข้าไปห้ามเห็นว่า ขณะที่สิบตำรวจตรีบริหารกับสิบตำรวจโทบุญธรรมจะเข้าจับกุมกลุ่มเด็กวัยรุ่นพวกของจำเลยที่ 1 นั้นบุคคลทั้งสองไม่ได้แต่งเครื่องแบบตำรวจและไม่ได้แสดงตนว่าเป็นเจ้าพนักงานตำรวจซึ่งจะปฏิบัติตามหน้าที่แต่อย่างใด ทั้งไม่ปรากฏว่าได้แจ้งข้อหาแก่เด็กวัยรุ่นคนใดว่าเป็นผู้ดูหมิ่นและจะต้องถูกจับ กลับสั่งให้คนขับรถที่เด็กวัยรุ่นโดยสารมาขับรถไปสถานีตำรวจ จึงถือไม่ได้ว่ามีการจับกุมในข้อหาดูหมิ่นเจ้าพนักงานโดยชอบ ดังนั้น แม้จะฟังได้ว่าจำเลยที่ 1 ต่อสู้ขัดขวางมิให้สิบตำรวจตรีบริหารกับสิบตำรวจโทบุญธรรมเข้าจับกุมพวกของจำเลยที่ 1 จำเลยที่ 1 ก็ไม่มีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานซึ่งกระทำการตามหน้าที่

 
ปัญหาที่จะวินิจฉัยต่อไปคงมีว่าจำเลยที่ 1 มีความผิดฐานร่วมกับพวกที่หลบหนีทำร้ายร่างกายพลตำรวจเซนต์และสิบตำรวจโทบุญธรรมหรือไม่ โจทก์มีพลตำรวจเซนต์ สิบตำรวจโทบุญธรรม สิบตำรวจตรีบริหารและพลตำรวจสวัสดิ์เป็นประจักษ์พยานเบิกความทำนองเดียวกันว่า เห็นจำเลยที่ 1 กระชากคอเสื้อพลตำรวจเซนต์แล้วชกที่หน้าพลตำรวจเซนต์ 1 ที พลตำรวจเซนต์เข้ากอดปล้ำกับจำเลยที่ 1 ทั้งสองคนตกลงไปที่ร่องน้ำข้างถนน แต่นายคำไพ บุญสุระ ประจักษ์พยานโจทก์อีกปากหนึ่งกลับเบิกความว่า เห็นจำเลยที่ 1 เซถลาตกลงไปที่ร่องน้ำข้างถนน โดยมีเจ้าพนักงานตำรวจแต่งเครื่องแบบคนหนึ่งตามลงไปใช้มือดึงคอเสื้อจำเลยที่ 1 แล้วใช้มืออีกข้างหนึ่งชกใบหน้าจำเลยที่ 1ประมาณ 3 ที พยานตะโกนร้องห้าม เจ้าพนักงานตำรวจจึงหยุดแล้ววิ่งขึ้นมาจากร่องน้ำ เห็นว่า คำเบิกความของพยานโจทก์ขัดแย้งกันอย่างเห็นได้ชัด คำเบิกความของนายคำไพนั้นเจือสมข้อนำสืบของจำเลยที่ 1 นายคำไพเป็นพยานคนกลางไม่มีส่วนได้เสียกับคู่ความฝ่ายใด จึงเชื่อได้ว่านายคำไพเบิกความไปตามความจริงตามคำเบิกความของนายคำไพนี้ไม่ปรากฏว่าเห็นจำเลยที่ 1 ทำร้ายร่างกายเจ้าพนักงานตำรวจแต่อย่างใด จึงฟังไม่ได้ว่าจำเลยที่ 1 ทำร้ายร่างกายเจ้าพนักงานตำรวจทั้งสองดังกล่าวข้างต้น ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"

 
พิพากษายืน.

    
(ประพัฒน์ อุชุภาพ - บุญส่ง วรรณกลาง - สะสม สิริเจริญสุข)

  
หมายเหตุ

  
 องค์ประกอบภายในของความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงาน คือ เจตนากล่าวคือผู้กระทำต้องรู้ว่าผู้ที่ตนต่อสู้ขัดขวางนั้นเป็นเจ้าพนักงาน หรือผู้ซึ่งต้องช่วยเจ้าพนักงานตามกฎหมายและตนต้องการต่อสู้หรือขัดขวางผู้นั้น

 
 จากคำพิพากษาศาลฎีกาที่หมายเหตุนี้ เนื่องจากขณะจับกุมเจ้าพนักงานตำรวจไม่ได้แต่งเครื่องแบบและไม่ได้แสดงตนว่าเป็นเจ้าพนักงานตำรวจ ผู้ถูกจับกุมไม่อาจทราบได้ว่าผู้ทำการจับกุมนั้นเป็นเจ้าพนักงานตำรวจ เมื่อผู้ถูกจับต่อสู้ขัดขวางจึงไม่มีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานเนื่องจากขาดเจตนา เช่นเดียวกับคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 148/2513 ซึ่งวินิจฉัยว่า เจ้าพนักงานตำรวจเข้าตรวจค้นตัวจำเลยในที่เปลี่ยวโดยไม่ได้แต่งเครื่องแบบตำรวจ หรือแสดงหลักฐานให้เห็นได้ว่าตนเป็นเจ้าพนักงานตำรวจทำการตามหน้าที่ ทั้งนี้ต่างฝ่ายต่างไม่รู้จักมาก่อน จำเลยไม่มีทางรู้ได้ว่าเป็นเจ้าพนักงานตำรวจ เช่นนี้ แม้จำเลยจะได้ทำการต่อสู้ชกต่อยขัดขวางมิให้เจ้าพนักงานตำรวจค้นเอาเงินทรัพย์สินใด ๆ ของจำเลยไปก็ตาม จำเลยก็หามีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานผู้กระทำตามหน้าที่ดังฟ้องโจทก์ไม่

 
 ส่วน "การปฏิบัติตามหน้าที่" นั้นเป็นเงื่อนไขในการลงโทษซึ่งผู้ต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานหรือผู้ซึ่งต้องช่วยเจ้าพนักงานตามกฎหมายไม่จำต้องทราบข้อเท็จจริงดังกล่าว แต่ต้องปรากฏข้อเท็จจริงว่าเจ้าพนักงานหรือผู้ซึ่งต้องช่วยเจ้าพนักงานตามกฎหมาย ต้องปฏิบัติตามหน้าที่โดยชอบ ผู้ต่อสู้ขัดขวางจึงจะมีความผิดฐานนี้ได้

 
 การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานในการจับกุมผู้กระทำผิดนั้นประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 83 บัญญัติว่า "ในการจับนั้นเจ้าพนักงานหรือราษฎรซึ่งทำการจับ ต้องแจ้งแก่ผู้ที่จะถูกจับนั้นว่าเขาต้องถูกจับแล้วสั่งให้ผู้ถูกจับไปยังที่ทำการของพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจพร้อมด้วยผู้จับ..." จากคำพิพากษาศาลฎีกานี้เจ้าพนักงานไม่ได้แจ้งข้อหาและไม่แจ้งผู้ที่จะถูกจับว่าเขาต้องถูกจับ อีกทั้งไม่ได้สั่งให้ผู้ถูกจับไปยังที่ทำการของพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ กลับสั่งให้คนขับรถขับรถไปสถานีตำรวจจึงถือไม่ได้ว่าการปฏิบัติหน้าที่ในการจับกุมดังกล่าวชอบด้วยกฎหมายดังนั้น แม้ผู้ต่อสู้ขัดขวางจะรู้ว่าผู้จับกุมเป็นเจ้าพนักงานตำรวจก็ไม่มีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานและในการทางกลับกันหากเจ้าพนักงานปฏิบัติหน้าที่โดยชอบแล้ว เมื่อผู้กระทำรู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบความผิด ผู้กระทำอาจมีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานได้ แม้ว่าผู้กระทำจะไม่รู้ว่าเจ้าพนักงานนั้นปฏิบัติหน้าที่.

 
  กรกันยา  กันยะพงศ์

จำนวนผู้เข้าเยี่ยมชม : 565 ครั้ง