การขออนุญาตฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงทำได้ในกรณีใดบ้าง (ป.วิ.อ)

การขออนุญาตฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงในคดีที่ต้องห้ามฎีกาตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย (เช่น ตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๒๑๘) สามารถทำได้ตามหลักเกณฑ์ ดังนี้ 

• กรณีที่ต้องห้ามฎีกา: เมื่อคดีเข้าลักษณะต้องห้ามฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง เช่น กรณีที่ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลชั้นต้น หรือแก้ไขเล็กน้อย และให้ลงโทษจำคุกจำเลยไม่เกิน ๕ ปี 
• การยื่นคำร้องขออนุญาต: คู่ความสามารถยื่นคำร้องขอให้ผู้พิพากษาที่พิจารณาในศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์อนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงได้ 
• การรับรองโดยผู้พิพากษา: หากผู้พิพากษาที่เคยพิจารณาคดีนั้นในศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์เห็นสมควรและอนุญาตให้ฎีกา คู่ความจึงจะสามารถนำปัญหาข้อเท็จจริงนั้นขึ้นสู่การพิจารณาของศาลฎีกาได้ 
• การอุทธรณ์คำสั่งไม่รับฎีกา: ในกรณีที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับฎีกาเพราะเห็นว่าเป็นปัญหาข้อเท็จจริงที่ต้องห้าม จำเลยมีสิทธิยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งไม่รับฎีกาต่อศาลฎีกาได้ภายในกำหนดเวลาตามกฎหมาย  

ข้อสังเกต: หากผู้พิพากษาทั้งในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วไม่อนุญาตให้ฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง และศาลฎีกาเห็นว่าฎีกานั้นต้องห้ามตามกฎหมายจริง ฎีกาในส่วนของปัญหาข้อเท็จจริงนั้นจะถูกปัดตกไปและศาลฎีกาจะไม่รับวินิจฉัยให้