ความหมายของสถานประกอบการถาวร (Permanent Establishment)

คำว่า ''สถานประกอบการถาวร” นั้นโดยทั่วไปหมายถึงสถานธุรกิจประจำ ซึ่งวิสาหกิจใช้ประกอบธุรกิจทั้งหมดหรือบางส่วน เช่น สาขา สำนักงาน โรงงาน โรงช่าง เหมืองแร่ บ่อน้ำมัน หรือบ่อก๊าซ ฯลฯ ฉะนั้น หากบริษัทต่างประเทศมีสาขาหรือสำนักงาน หรือโรงงาน ฯลฯ ในประเทศไทย ก็ถือว่ามีสถานประกอบการถาวรในประเทศไทย จะไม่ได้รับยกเว้นภาษี บทบัญญัติมาตรา ๖๖ วรรคสอง หรือมาตรา ๗๖ ทวิ ยังคงใช้บังคับได้ นั่นคือประเทศไทยเก็บภาษีได้ เช่น ในกรณีของบริษัทดีทแฮล์ม จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทที่จดทะเบียนในประเทศสวิสเซอร์แลนด์ แม้ประเทศสวิสเซอร์แลนด์จะมีอนุสัญญาภาษีซ้อนกับประเทศไทย แต่บริษัทดีทแฮล์ม จำกัด ก็ยังคงต้องเสียภาษีให้แก่ประเทศไทยตามมาตรา ๖๖ วรรคสอง เพราะการที่บริษัทดีทแฮล์ม จำกัด มีสาขาในประเทศไทยนั้นถือว่ามีสถาน ประกอบการถาวรอยู่ในประเทศไทย เมื่อมีสถานประกอบการถาวรอยู่ในประเทศไทยและดำเนินการผ่านสถานประกอบการถาวรนี้ จึงไม่ได้รับยกเว้นภาษีตามอนุสัญญาภาษีซ้อนแต่อย่างใด

คำว่า “สถานประกอบการถาวร” นั้นนอกจากจะหมายถึงสาขา สำนักงาน หรือ โรงงาน โรงช่าง เหมืองแร่ บ่อน้ำมันหรือบ่อก๊าชแล้ว ยังหมายถึงการมีตัวแทนนายหน้าที่มีสถานภาพไม่เป็นอิสระอยู่ในประเทศไทยด้วย กรณีที่บริษัทต่างประเทศมีตัวแทนนายหน้าที่ไม่เป็นอิสระอยู่ในประเทศไทยจึงถือว่าบริษัทต่างประเทศนั้นมีสถานประกอบการถาวรอยู่ในประเทศไทยด้วย ไม่ได้รับยกเว้นภาษีตามอนุสัญญาภาษีซ้อน บทบัญญัติ มาตรา ๗๖ ทวิ จึงมีผลใช้บังคับ ไม่ได้ถูกยกเว้นโดยอนุสัญญาภาษีซ้อนแต่อย่างใด

อ้างอิง : วิชา กฏหมายภาษีอากร (อ.ชัยสิทธิ์ ตราชูธรรม) รวมคำบรรยายเนติ สมัยที่ 68 เล่มที่ 4