ฎีกาการรับฟังพยานผู้เชี่ยวชาญ

 กฏหมายลักษณะพยาน(อ.เข็มชัย ชุติวงศ์) รวมคำบรรยายเนติฯ เล่มที่9 สมัยที่ 68

*******

ตัวอย่างในการรับฟังพยานผู้เชี่ยวชาญ

คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๖๑๐/๒๔๙๘ ผู้ใหญ่บ้านแม้ไม่ใช่ผู้ชำนาญการพิเศษแต่มีอาชีพทางทำนามีกระบือหลายตัว ผู้ใหญ่บ้านก็สามารถรู้ลักษณะของกระบือตาถั่วหรือตาฝ้าว่าแตกต่างกันอย่างไร จึงรับฟังเป็นพยานในข้อตำหนิกระบือดังกล่าวได้

ข้อสังเกต คดีนี้ศาลฎีกาไม่ได้วินิจฉัยว่าผู้ใหญ่บ้านเป็นพยานผู้เชี่ยวชาญ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กระบือตาถั่วกับตาฝ้าผู้ใหญ่บ้านซึ่งมีอาชีพทำนาแล้วก็อยู่กับกระบือมาเป็นเวลานาน เขาสามารถจะแยกแยะได้ แต่ความจริงเหตุผลที่ศาลให้นั้นเป็นการให้ในลักษณะของพยานผู้เชี่ยวชาญ แต่ศาลคงไม่ค่อยมั่นใจว่าประเด็นเรื่องลักษณะกระบือ เป็นประเด็นที่ต้องการผู้เชี่ยวชาญหรือไม่ แต่เราต้องยอมรับว่าคนธรรมดาอย่างพวกเรา ซึ่งไม่เคยทำนาเราจะไปรู้ได้อย่างไรว่ากระบือตาถั่วคืออะไร ตาฝ้าคืออะไร เพราะไม่ใช่ประเด็นที่คนทั่วๆไปจะแยกแยะได้หรือจะวินิจฉัยได้ และการที่ศาลให้เหตุผลว่าการที่ผู้ใหญ่บ้านคนนี้เบิกความแยกแยะได้ เพราะว่ามีอาชีพทำนาคลุกคลีอยู่กับกระบือมาเป็นเวลานาน คดีนี้คือการให้ในเหตุผลในเชิงว่าเขาเป็นผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งอาจารย์คิดว่าในเรื่องนี้ก็มีผู้เชี่ยวชาญได้

คำพิพากษาฎีกาที่ ๗๕๔๗/๒๕๔๒ เรือโท ส และเรือเอก ช พยานโจทก์ จบการศึกษาจากโรงเรียนนายเรือหลักสูตร ๕ ปี เรือโท ส รับราชการที่กรมเจ้าท่า ในตำแหน่งเจ้าพนักงานตรวจเรือเป็นเวลาประมาณ ๓ ปี มีหน้าที่เกี่ยวกับการตรวจเรือมาโดยตลอด ส่วนเรือเอก ช รับราชการเป็นเจ้าท่าภูมิภาคที่ ๗ มีตำแหน่งเจ้าพนักงาน ตรวจเรือ ๒๐ ปี พยานทั้งสองจึงเป็นผู้ชำนาญการพิเศษในการตรวจเรือ ความเห็นของพยานทั้งสองจึงเป็นประโยชน์ในการวินิจฉัยคดีและมีน้ำหนักให้รับฟังได้

ข้อสังเกต ฎีกานี้วินิจฉัยในประเด็นสำคัญ ๒ ประเด็น คือ ๑. การตรวจเรือ เป็นศาสตร์ซึ่งมีพยานผู้เชี่ยวชาญได้ เป็นการตรวจเรือว่าสภาพของเรือพร้อมที่จะออกทะเลได้ไหม ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญมากในคดีละเมิดเรืออัปปางอะไรพวกนี้ เพราะว่าเรือก่อนที่จะออกจากท่าได้ต้องมีการตรวจสอบความพร้อมเหมือนเครื่องบิน ซึ่งศาสตร์นี้เป็นศาสตร์ที่มีผู้เชี่ยวชาญได้ แล้วศาลฎีกาก็วินิจฉัยให้น้ำหนักไปในเรื่องของคุณสมบัติของผู้เชี่ยวชาญในการตรวจเรือได้ เราจะเห็นว่าเรือโท ส จบการศึกษาจากโรงเรียนนายเรือ คนนี้ในแง่ของการศึกษา รับราชการในตำแหน่งเจ้าหน้าที่ตรวจเรือมา ๓ ปี อีกคนหนึ่ง คือเรือเอก ช คนนี้ทำงานเป็นเจ้าท่าภูมิภาค เป็นเจ้าพนักงานตรวจเรือมาถึง ๒๐ ปี เพราะฉะนั้นสองคนนี้ก็เบิกความรับฟังได้เกี่ยวกับเรื่องการตรวจเรือ

ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ก็เป็นหลักการรับฟังพยานหลักฐานสี่ประเภทตามประมวลกฎหมายของเรา ต่อไปจะขึ้นหัวข้อใหม่คือเรื่องการรับฟังพยานบอกเล่า