****พระราชบัญญัติล้มละลายฯ มีบทบัญญัติไว้โดยเฉพาะในเรื่อง ขอให้ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ชั่วคราวตามมาตรา ๑๗ ซึ่งทำให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีอำนาจยึดทรัพย์สินของลูกหนี้ได้ตามมาดรา ๑๙ วรรคหนึ่ง ดังนั้น โจทก์จะขอให้ศาลมีคำสั่งยึดทรัพย์ของลูกหนี้ไว้ก่อนพิพากษาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๕๔ (๑) ไม่ได้

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๗๒๑/๒๕๓๕ พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มีบทบัญญัติเรื่องการขอให้ศาลยึดทรัพย์ของจำเลยไว้ชั่วคราวก่อนพิพากษาไว้โดยเฉพาะ ตามมาตรา ๑๗ แล้ว โดยขอให้พิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้ชั่วคราว ซึ่งจะขอได้ก็แต่ในกรณีก่อนที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้เด็ดขาดเท่านั้น และเมื่อศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์แล้ว มาตรา ๑๙ วรรคหนึ่งบัญญัติให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้ายึดดวงตรา สมุด บัญชี และเอกสารของลูกหนี้ และบรรดาทรัพย์สินซึ่งอยู่ในความครอบครองของลูกหนี้ หรือของผู้อื่นอันอาจแบ่งได้ในคดีล้มละลาย เช่นนี้ การที่โจทก์ขอให้ศาลอุทธรณ์ภาค ๓ ยึดและอายัดทรัพย์ของจำเลยไว้ในระหว่างการพิจารณาคดีของศาลอุทธรณ์ภาค ๓ แม้ โจทก์จะอ้างว่าเป็นการขอคุ้มครองประโยชน์ตามมาตรา ๒๖๔ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ประกอบด้วยมาตรา ๑๕๓ พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ ก็ตาม แท้จริงก็เป็นการขอให้ศาลยึดทรัพย์ของจำเลยไว้ก่อนพิพากษานั้นเอง จึงนำบทบัญญัติว่าด้วยการยึดทรัพย์ของจำเลยก่อนพิพากษาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับไม่ได้

        ข้อสังเกต คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๗๒๑/๒๕๓๕ นี้ได้นำมาออกข้อสอบเนติบัณฑิต สมัยที่ ๖๕ เมื่อวันที่ ๓๑ มีนาคม ๒๕๕๖

อ้างอิง หนังสือรวมคำบรรยายเนติบัณฑิต 2/70 วิชา กฏหมายล้มละลาย (อ.ชีพ จุลมนต์) เล่มที่6 การบรรยายครั้งที่4