คำพิพากษาฎีกาที่ 337/2564  เจ้าของรวมเข้าครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินเป็นการครอบครองทำประโยชน์ในฐานะเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนหนึ่งซึ่งมีสิทธิใช้ที่ดินพิพาทและถือเป็นการครอบครองแทนเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนอื่น แม้จะครอบครองนานเพียงใดก็ถือไม่ได้ว่าเป็นการครอบครองปรปักษ์ที่ดิน จนกว่าจะได้บอกกล่าวเปลี่ยนลักษณะการยึดถือแก่เจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนอื่นตามมาตรา 1381 หรือจนกว่าเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนอื่นจะแสดงเจตนาสละการครอบครองให้ตามมาตรา 1377 และ 1379
การที่ผู้ร้องไปรับรองแนวเขตที่ดินข้างเคียง การขึ้นทะเบียนเกษตรกร หรือการเสียภาษีบำรุงท้องที่ เป็นการแสดงเจตนาต่อบุคคลภายนอก ไม่ใช่บอกกล่าวเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือไปยังเจ้าของรวมคนอื่น
        แต่การที่ผู้ร้องขอรังวัดที่ดินแล้วเกิดการคัดค้านการรังวัดโดยเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนอื่น เป็นการบอกกล่าวเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือไปยังเจ้าของรวมคนนั้นแล้วว่าจะไม่ยึดถือที่ดินแทนอีกต่อไป จึงเริ่มนับระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ได้ตั้งแต่นั้น
______