ฎีกา คำบรรยายเนติฯ ภาค2/67 (สัปดาห์ที่ 3)

สิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุติธรรม อ.ประเสริฐ เสียงสุทธิวงศ์ (8-12-57)

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2302/2523 คำร้องขอให้ปล่อยจำเลยชั่วคราวจะต้องยื่นต่อศาลชั้นต้นที่ชำระคดี คำว่า "ศาล" หมายถึงผู้พิพากษาที่มีอำนาจทำการอันเกี่ยวกับคดีอาญา ผู้พิพากษาจึงมีอำนาจหน้าที่วินิจฉัยสั่งคำร้องขอให้ปล่อยจำเลยชั่วคราว ตลอดจนการบังคับตามสัญญาประกันในกรณีที่ผิดสัญญา จึงเป็นเจ้าพนักงานตามกฎหมาย การที่จำเลยยื่นคำร้องเท็จว่า ส. ถึงแก่กรรมเป็นการร้องเพื่อให้พ้นจากความผิดตามสัญญาประกัน จึงเป็นการแจ้งความเท็จต่อเจ้าพนักงาน / จำเลยที่ 2 เป็นสารวัตรกำนันปฏิบัติหน้าที่แทนกำนัน เป็นเจ้าพนักงานมีหน้าที่ออกสำเนาทะเบียนบ้านว่าย้ายออก และมีหน้าที่ กรอกข้อความลงในมรณบัตร ตามอำนาจหน้าที่ โดยลงชื่อจำเลยที่ 2 ในช่องนายทะเบียนผู้รับแจ้งมรณบัตร และสำเนาทะเบียนบ้านดังกล่าว จึงเป็นเอกสารที่แท้จริงที่จำเลยที่ 2 ทำขึ้น แม้ข้อความในมรณบัตร และสำเนาทะเบียนบ้าน ไม่ตรงกับความจริง ก็ไม่ทำให้เป็นเอกสารปลอมตาม ป.อ.ม.161 แต่เป็นความผิดตาม ม.162

อาจารย์อธิบาย ศาลตัดสินลงโทษจำเลย ฐานละเมิดอำนาจศาลเพราะประพฤติตนไม่เรียบร้อย เป็นการลงตามตาม ป.วิ.แพ่ง มาตรา 31(1) และมาตรา 33 โดยไม่มีโจทก์ฟ้อง สิทธินำคดีมาฟ้องจึงไม่ระงับไป ซึ่งโจทก์ฟ้องจำเลยในข้อหาฐานแจ้งความเท็จ ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 137 ได้