“การกระทําอันไม่เป็นธรรม” แตกต่างจาก “เลิกจ้างไม่เป็นธรรม” (unfair dismissal)

          “การกระทําอันไม่เป็นธรรม” บัญญัติไว้ใน พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ฯ มาตรา ๑๒๐ ถึง ๑๒๓

         ในขณะที่เลิกจ้างไม่เป็นธรรมบัญญัติไว้ใน พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔๙

         “การกระทําอันไม่เป็นธรรม” มุ่งประสงค์ให้ความคุ้มครองการใช้สิทธิของลูกจ้างโดยชอบไม่ให้ถูกกลั่นแกล้ง กดดันจากบุคคลใด ๆ

        ในขณะที่ “เลิกจ้างไม่เป็นธรรม” มุ่งคุ้มครองความมั่นคงในการทํางาน (job security) ไม่ให้ถูกเลิกจ้างโดยไม่มีเหตุผลที่สมควรและเพียงพอ

       การกระทําอันไม่เป็นธรรม อาจปรากฏในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ลดตําแหน่ง ตัดเงินเดือน โยกย้ายตําแหน่งหน้าที่ เปลี่ยนสถานที่ทํางาน พักงานโดยไม่จ่ายค่าจ้าง ไม่ให้ทํางานล่วงเวลา ไม่ให้ทํางานในวันหยุด รวมถึงการเลิกจ้าง

        ในขณะที่การเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมมีรูปแบบเดียว** คือ นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้าง

 การกระทําอันไม่เป็นธรรม

         มีขั้นตอนการดําเนินคดีก่อนฟ้องคดีต่อศาลแรงงาน กล่าวคือ

        ลูกจ้างที่เป็นผู้เสียหายจากการกระทําอันไม่เป็นธรรมต้องยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์ภายใน ๖๐ วัน นับแต่วันที่มีการฝ่าฝืน (มาตรา ๑๒๔)

        คณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์จะพิจารณาและมีคำวินิจฉัยภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันที่ได้รับคำร้อง

        หากไม่เห็นด้วยกับผลคำวินิจฉัยของคณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์ จึงจะใช้ สิทธิฟ้องเพิกถอนคำวินิจฉัยของคณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์ต่อศาลแรงงานได้

         ในขณะที่ลูกจ้างที่ถูกนายจ้างเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรม มีสิทธิฟ้องนายจ้างต่อศาลแรงงานได้ทันที** โดยไม่ต้องผ่านกระบวนการวินิจฉัยของฝ่ายบริหารก่อน

        เมื่อเกิดการกระทําอันไม่เป็นธรรม คณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์มีอํานาจเยียวยาลูกจ้างได้มากกว่า โดยอาจมีคำสั่งให้นายจ้างรับลูกจ้างกลับเข้าทํางาน ให้จ่าย ค่าเสียหาย หรือให้ผู้ฝ่าฝืนปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติอย่างหนึ่งอย่างใดตามที่เห็นสมควร (มาตรา ๔๑ (๔))

        ในขณะที่เมื่อเกิดการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม** ศาลแรงงานมีอํานาจ เยียวยาพิพากษาให้นายจ้างรับลูกจ้างกลับเข้าทํางานหรือให้ใช้ค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม เท่านั้น