คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๖๒๒/๒๕๖๐ ผู้เอาประกันภัยทราบก่อนลงลายมือชื่อรับรองข้อตกลงในรายงานประจำวันเกี่ยวกับคดีว่าจำเลยที่ ๑ เป็นฝ่ายกระทําละเมิดขับรถจักรยานยนต์โดยประมาทและต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่รถยนต์ที่โจทก์รับประกันภัย แต่ผู้เอาประกันภัย ยังคงตกลงยินยอมที่จะไม่ดําเนินคดีทางอาญาและทางแพ่งซึ่งรวมถึงการไม่เรียกร้องค่าเสียหายใด ๆ เกี่ยวกับรถยนต์ที่โจทก์รับประกันภัยจากจำเลยที่ ๑ เช่นนี้มีลักษณะเป็นการระงับข้อพิพาทให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันอันเป็นสัญญาประนีประนอม ยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๘๕๐ มูลหนี้ละเมิดจากเหตุจำเลยที่ ๑ ซึ่งเป็นผู้เยาว์ขับรถจักรยานยนต์เฉียวชนรถยนต์คันที่โจทก์รับประกันภัยจึงระงับไปเนื่องจากมีการทําสัญญาประนีประนอมยอมความกัน ตามมาตรา ๘๕๒ โจทก์ย่อมไม่อาจรับช่วงสิทธิของผู้เอาประกันภัยที่จะเรียกร้องค่าเสียหายอันเกิดจากมูลละเมิดจากจำเลยที่ ๑ ผู้ทําละเมิดได้ เมื่อจำเลยที่ ๑ ไม่ต้องรับผิดต่อโจทก์ จำเลยที่ ๒ ซึ่งเป็นมารดาผู้ปกครองดูแลจำเลยที่ ๑ ย่อมพ้นความรับผิดต่อโจทก์เช่นเดียวกัน

        คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๔๐๔๕/๒๕๔๘ พนักงานสอบสวนได้บันทึกแจ้งข้อหาจำเลยเป็นคดีอาญาในข้อหาขับรถประมาท เฉียวชนทรัพย์สินผู้อื่นเสียหายและทําให้ผู้อื่นได้รับบาดเจ็บและเปรียบเทียบปรับไว้ว่า คู่กรณีตกลงกันโดยทั้งสองฝ่ายไม่ติดใจเรียกร้องค่าเสียหาย เป็นที่พอใจแล้ว โดย ส. ผู้เอาประกันภัยและจำเลยลงชื่อไว้ จึงเป็นการระงับข้อพิพาทให้เสร็จไปโดยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กันด้วยการที่ต่างฝ่ายต่างซ่อมรถที่เสียหายเอง มีลักษณะเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตาม ป.พ.พ. มาตรา ๘๕๐ ซึ่งมีผลให้ ส. ไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้อีก การที่โจทก์ได้ชดใช้ค่าเสียหายให้ ส. เป็นการปฏิบัติไปตามข้อสัญญาในกรมธรรม์ประกันภัย แต่ ส. เป็นผู้เสียหายย่อมมีสิทธิทําสัญญาประนีประนอมยอมความกับจำเลยโดยไม่จำต้องได้รับความยินยอมจากโจทก์ โจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะรับช่วงสิทธิจากผู้เอาประกันภัยมาฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนจากจำเลย

        ถ้าบันทึกข้อตกลงระหว่างผู้เอาประกันภัยคู่กรณีซึ่งเป็นบุคคลภายนอกมีลักษณะไม่เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตาม ป.พ.พ. มาตรา ๘๕๐ ผู้รับประกันภัย ย่อมรับช่วงสิทธิฟ้องเรียกค่าเสียหายจากผู้ทําละเมิดผู้เอาประกันภัยได้

        คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๖๐๗/๒๕๕๒ บันทึกข้อตกลงระหว่างจำเลยซึ่งเป็นนายจ้างของผู้ขับรถยนต์บรรทุกคันเกิดเหตุ กับผู้เอาประกันภัยมีข้อความเพียงว่า จำเลยจะซ่อมรถยนต์คันที่ถูกชนให้อยู่ในสภาพเดิม ไม่มีรายละเอียดและข้อตกลงที่แน่นอนเกี่ยวกับจำนวนเงิน วิธีชําระ ตลอดจนระยะเวลาที่แน่นอนอันจะทําให้ปราศจากการโต้แย้งกันอีก และไม่มีข้อความโดยชัดแจ้งว่าคู่สัญญาทั้งสองฝ่ายตกลงระงับข้อพิพาทโดยยอมสละข้อเรียกร้องอื่นทั้งสิ้น จึงไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความ มูลหนี้ละเมิดจึงยังไม่ระงับ โจทก์ซึ่งเป็นผู้รับประกันภัยจึงรับช่วงสิทธิมาฟ้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้

          คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๕๓๖/๒๕๕๔ การประนีประนอมยอมความตาม ป.พ.พ. มาตรา ๘๕๐ นั้น คือ สัญญาซึ่งผู้เป็นคู่สัญญาทั้งสองฝ่ายระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่ หรือจะมีขึ้นนั้นให้เสร็จไป ด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน แต่สําเนารายงานประจำวันเกี่ยวกับคดีมีใจความเพียงว่า “ค่าเสียหายในการนี้ คู่กรณีทั้งสองตกลงกันเองได้และจะนําไปซ่อมกันเอง” ไม่มีสาระสําคัญแสดงว่าจำเลยเจรจาตกลงกับ ส. คนขับรถบรรทุกหกล้อที่โจทก์รับประกันภัยไว้ ในเรื่องการชําระค่าเสียหายให้ชัดแจ้งแต่อย่างใด จึงไม่มีผลเป็นการประนีประนอม ยอมความตามกฎหมาย มูลหนี้ละเมิดจึงไม่ระงับสิ้นไป เมื่อโจทก์ในฐานะผู้รับประกันภัย นํารถยนต์บรรทุกหกล้อคันดังกล่าวไปซ่อมจนมีสภาพดีดังเดิม โจทก์ย่อมเข้ารับช่วงสิทธิของผู้เอาประกันภัยเรียกร้องให้จำเลยผู้กระทําละเมิดชดใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์ได้

        การทําสัญญาประนีประนอมยอมความกันภายหลังผู้รับประกันภัยใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอาประกันภัยแล้ว ไม่มีผลกระทบต่อการรับช่วงสิทธิของผู้รับประกันภัย

        คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๕๒๐๙/๒๕๕๘ แม้จำเลยกับ ส. ทายาทของ ป. ผู้เอาประกันภัยรถยนต์คันเกิดเหตุจากโจทก์จะตกลงระงับข้อพิพาทต่อกันอันเป็นการประนีประนอมยอมความกัน ทําให้มูลหนี้ระหว่าง ป. ผู้ตายกับจำเลยระงับไปก็ตาม แต่โจทก์ในฐานะผู้รับประกันภัยได้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ ส. ทายาทของ ป. ผู้เอาประกันภัยไป โจทก์ย่อมเข้ารับช่วงสิทธิของ ส. ทายาทของ ป. และอาจใช้สิทธิในฐานะผู้รับช่วงสิทธิที่มีต่อจำเลยผู้กระทําละเมิดได้ตั้งแต่ วันที่โจทก์จ่ายค่าสินไหมทดแทนไปตาม ป.พ.พ. มาตรา ๒๒๖ วรรคหนึ่ง และ ๘๘๐ วรรคหนึ่ง การที่จำเลยกับ ส. ได้ทําสัญญาประนีประนอมยอมความระงับข้อพิพาท ต่อกันในภายหลัง ผลของการทําสัญญาประนีประนอมยอมความดังกล่าวจึงหาได้กระทบกระเทือนต่อสิทธิเรียกร้องของโจทก์ที่ได้เกิดขึ้นก่อนหน้านั้นแล้วไม่ โจทก์ในฐานะผู้รับช่วงสิทธิของ ส. ทายาทของ ป. จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยผู้กระทําละเมิดให้ใช้ค่าสินไหมทดแทนที่โจทก์จ่ายไปนั้นได้