คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๐๐๑๕/๒๕๕๖ เมื่อถึงวันนัดสืบพยานโจทก์จำเลย ซึ่งเป็นวันนัดพิจารณา โจทก์ไม่มาศาล โดยมิได้ร้องขอเลื่อนคดีหรือแจ้งเหตุขัดข้อง ต้องถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไป ศาลชั้นต้นชอบที่จะมีคำสั่งจำหน่ายคดีออกจากสารบบความได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๙๓ ทวิ วรรคหนึ่ง และกรณีเช่นนี้ไม่มีกฎหมายบัญญัติให้โจทก์มีคำขอให้พิจารณาคดีใหม่ได้ โจทก์จึงไม่มีสิทธิขอให้พิจารณาคดีใหม่

          โจทก์ฟ้องคดีใหม่ได้ภายในอายุความ การที่โจทก์ไม่มาศาล และ ศาลจำหน่ายคดีนี้ เป็นบทบัญญัติเฉพาะของคดีมโนสาเร่ ไม่อาจใช้บทบัญญัติเรื่องการขาดนัดพิจารณาในคดีสามัญมาปรับใช้ได้ เพราะหากเป็นคดีสามัญเมื่อโจทก์ไม่มาศาล จำเลยอาจขอให้พิจารณาคดีและชี้ขาดตัดสินคดีไปฝ่ายเดียว อันเป็นผลให้โจทก์ไม่อาจนําคดีไปรื้อร้องฟ้องได้อีก ต้องห้ามตามมาตรา ๑๔๔ แต่ในคดีมโนสาเร่ เมื่อโจทก์ไม่มาศาล กฎหมายกำหนดให้ศาลจำหน่ายคดีโดยยังไม่ได้วินิจฉัยในประเด็นแห่งคดี โจทก์จึงนําคดีไปฟ้องใหม่ได้ หากยังไม่ขาดอายุความ ไม่ต้องห้ามตามมาตรา ๑๔๘***

        คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๕๐๙๘/๒๕๕๐ คดีมโนสาเร่กฎหมายได้กำหนดกระบวน พิจารณาไว้โดยเฉพาะสำหรับกรณีที่โจทก์ไม่มาศาลแตกต่างไปจากคดีแพ่งสามัญโดย ให้ถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไป ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๑๙๓ ทวิ จึงนํามาตรา ๒๐๒ ว่าด้วยการที่โจทก์ขาดนัดพิจารณาในคดีแพ่งสามัญมาบังคับไม่ได้ แม้จำเลยจะยื่นคำให้การและแจ้งต่อศาลชั้นต้นในวันสืบพยานขอให้ดำเนินการพิจารณาคดีต่อไป ศาลก็ไม่อาจมีคำสั่งให้มีการพิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีไปฝ่ายเดียวตามมาตรา ๒๐๒ ได้

        คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๘๓๘๑/๒๕๕๑ คดีนี้ศาลชั้นต้นให้ดำเนินคดีอย่างคดีไม่มีข้อยุ่งยาก ซึ่ง ป.วิ.พ. มาตรา ๑๙๖ วรรคสอง บัญญัติให้นําบทบัญญัติว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีมโนสาเร่ เว้นแต่ มาตรา ๑๙๐ จัตวา มาใช้บังคับโดยมาตรา ๑๙๓ ทวิ วรรคหนึ่ง ซึ่งใช้บังคับอยู่ในขณะนั้นให้อำนาจแก่ศาลที่จะมีคำสั่งจำหน่ายคดี หากปรากฏ ว่าโจทก์ได้ทราบคำสั่งให้มาศาลตามมาตรา ๑๙๓ แล้วไม่มาในวันนัดพิจารณา โดยมิได้ร้องขอเลื่อนคดีหรือแจ้งเหตุขัดข้องที่ไม่มาศาล ให้ถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไป ตามบทบัญญัติดังกล่าวแสดงว่าการดำเนินคดีไม่มีข้อยุ่งยาก หากโจทก์ทราบนัดแล้วไม่ได้ ขอเลื่อนคดีหรือแจ้งเหตุขัดข้องที่ไม่มาศาล ให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดี ซึ่งเป็นกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยเฉพาะแล้ว กรณีจึงไม่อาจนํา ป.วิ.พ. มาตรา ๑๙๘ ทวิ มาใช้ บังคับแก่คดีนี้ได้

         ในกรณีที่จำเลยไม่มาศาลในวันนัด โดยไม่ได้รับอนุญาตให้เลื่อนคดี ต้องเป็นกรณีที่ทราบวันนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาล เหตุที่จำเลยไม่ทราบวันนัดอาจมาจากการส่งหมายเรียกไม่ชอบ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๒๑๐/๒๕๔๕)

        คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๖๑๐/๒๕๔๕ เมื่อไม่ปรากฏหลักฐานใดที่แสดงว่าจำเลย ที่ ๗ ได้ทราบนัดโดยชอบแล้ว ศาลชั้นต้นควรจะต้องจัดส่งหมายนัดให้แก่จำเลยที่ ๗ ณ ภูมิลำเนาของจำเลยที่ ๗ อีกครั้งหนึ่ง แต่ศาลชั้นต้นกลับมีคำสั่งให้ปิดประกาศแจ้งนัดวันสืบพยานโจทก์ครั้งที่ ๓ ให้จำเลยที่ ๗ ทราบหน้าศาลเพียงอย่างเดียว ดังนี้ จะถือว่า จำเลยที่ ๗ ทราบนัดสืบพยานโจทก์โดยชอบแล้ว หาได้ไม่ และการที่จำเลยที่ ๗ ไม่มา ศาลในวันนัดสืบพยานดังกล่าว จึงถือไม่ได้ว่า จำเลยที่ ๗ ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา ดังนั้น ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยที่ ๗ ขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา จึงเป็นการส่งโดยผิดหลง และเป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ไม่ชอบ