ทีเด็ด* วิอาญา ข้อ 1  (เตรียมสอบ ผู้ช่วยผู้พิพากษา)

กลุ่มมาตราเด่น + ฎีกาที่น่าสนใจ 

เน้นมาตราที่น่าออกสอบ

- มาตรา ๒ (๔), ๔,๕ ,๖

- มาตรา ๑๘ , ๑๙, ๒๒ , ๒๓ , ๒๔

- มาตรา ๑๕********

กลุ่มมาตราที่เน้นออกประจำ*

มาตรา ๒ (๔) “ผู้เสียหาย” (ออกสอบ ข้อ ๑ ปี ๒๕๔๑ , ๒๕๔๓ , ๒๕๔๙ ,๒๕๕๑ ,๒๕๕๓ ,๒๕๕๕ ,๒๕๕๘ ,๒๕๕๙ ,๒๕๖๑ , ๒๕๖๒) (ออกสอบ ข้อ ๒ ปี ๒๕๔๕ ,๒๕๔๖) หมายความถึงบุคคลผู้ได้รับความเสียหายเนื่องจากการกระทำผิดฐานใดฐานหนึ่ง รวมทั้งบุคคลอื่นที่มีอำนาจจัดการแทนได้ ดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๔, ๕ และ ๖

มาตรา ๕ (ออกสอบ ข้อ ๑ ปี ๒๕๔๖ อนุ (๒), ๒๕๔๘ อนุ (๑), ๒๕๔๙ อนุ (๒) ,๒๕๕๓ อนุ (๑) (๒) , ๒๕๕๙ อนุ (๑) (๒)) (ออกสอบ ข้อ ๒ ปี ๒๕๔๕, ๒๕๔๖ อนุ (๑) , ๒๕๖๑ อนุ (๑) , ๒๕๖๒) บุคคลเหล่านี้จัดการแทนผู้เสียหายได้

(๑) ผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาล เฉพาะแต่ในความผิดซึ่งได้กระทำต่อผู้เยาว์ หรือผู้ไร้ความสามารถซึ่งอยู่ในความดูแล (ออกสอบ ข้อ ๑ ปี ๒๕๔๘ ,๒๕๕๓ ,๒๕๕๙ , ๒๕๖๑ , ๒๕๖๒)

(๒) ผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน สามีหรือภริยาเฉพาะแต่ในความผิดอาญา ซึ่งผู้เสียหายถูกทำร้ายถึงตายหรือบาดเจ็บจนไม่สามารถจะจัดการเองได้ (ออกสอบ ข้อ ๑ ปี ๒๕๔๖ ,๒๕๔๙ ,๒๕๕๓ ,๒๕๕๙) (ออกสอบ ข้อ ๒ ปี ๒๕๔๕)

(๓) ผู้จัดการหรือผู้แทนอื่น ๆ ของนิติบุคคล เฉพาะความผิดซึ่งกระทำลงแก่นิติบุคคลนั้น***

มาตรา ๖  (ออกสอบ ข้อ ๑ ปี ๒๕๔๘) ในคดีอาญาซึ่งผู้เสียหายเป็นผู้เยาว์ไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรม หรือเป็นผู้วิกลจริตหรือคนไร้ความสามารถไม่มีผู้อนุบาล หรือซึ่งผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาลไม่สามารถจะทำการตามหน้าที่โดยเหตุหนึ่งเหตุใด รวมทั้งมีผลประโยชน์ขัดกันกับผู้เยาว์หรือคนไร้ความสามารถนั้น ๆ ญาติของผู้นั้น หรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องอาจร้องต่อศาลขอให้ตั้งเขาเป็นผู้แทนเฉพาะคดีได้

เมื่อได้ไต่สวนแล้วให้ศาลตั้งผู้ร้องหรือบุคคลอื่น ซึ่งยินยอมตามที่เห็นสมควรเป็นผู้แทนเฉพาะคดี เมื่อไม่มีบุคคลใดเป็นผู้แทนให้ศาลตั้งพนักงานฝ่ายปกครองเป็นผู้แทน

ห้ามมิให้เรียกค่าธรรมเนียมในเรื่องขอตั้งเป็นผู้แทนเฉพาะคดี

มาตรา ๑๕  วิธีพิจารณาข้อใดซึ่งประมวลกฎหมายนี้มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับเท่าที่พอจะใช้บังคับได้

            ข้อสังเกต

             (ข้อ ๑ ปี ๒๕๕๙ ป.วิแพ่ง มาตรา ๑๗๓ วรรคสอง (๒) + ป.วิอาญา มาตรา ๑๕)

             (ข้อ ๒ ปี ๒๕๔๖ ป.วิแพ่ง มาตรา ๕๖ + ป.วิอาญา มาตรา ๑๕)

             (ข้อ ๓ ปี ๒๕๔๑ ป.วิแพ่ง มาตรา ๖๔ + ป.วิอาญา มาตรา ๑๕, ๒๕๖๑ ป.วิแพ่ง มาตรา ๑๑๗ วรรคสอง + ป.วิอาญา มาตรา ๑๕)

            น่าสนใจเน้น*

            ๑. ในคดีอาญา ข้อเท็จจริงที่จะยกขึ้นฎีกาได้นั้นต้องเป็นข้อที่ได้ว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ โดยอาศัยบทบัญญัติ ป.วิ.พ. มาตรา ๒๒๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๕๒ (ซึ่งบัญญัติให้นำบทบัญญัติว่าด้วยอุทธรณ์มาใช้บังคับในชั้นฎีกาโดยอนุโลม) ประกอบ  ป.วิ.อาญา มาตรา ๑๕ (ฎีกาที่ ๘๓๓/๒๕๖๑, ๘๐๑๒/๒๕๖๐)

            ๒. การแก้ไขคำพิพากษาในคดีอาญา แม้มีมาตรา ๑๙๐ แห่ง ป.วิ.อ. บัญญัติไว้แล้ว แต่เนื่องจาก มาตรา ๑๙๐ บัญญัติให้แก้ไขคำพิพากษาได้เฉพาะถ้อยคำที่เขียนหรือพิมพ์ผิพลาด โดยไม่ได้บัญญัติถึงกรณี การแก้ไขข้อผิดพลาดหรือผิดหลงเล็กน้อย ไว้ดังเช่น ป.วิ.พ. มาตรา ๑๔๓ ดังนั้น การแก้ไขข้อผิดพลาดหรือผิดหลงเล็กน้อย จึงต้องนำ บทบัญญัติ มาตรา ๑๔๓ แห่ง ป.วิ.พ มาใช้บังคับในคดีอาญาด้วยโดยอาศัย มาตรา ๑๕ (ฎ.๘๔๓๓/๒๕๕๙)

มาตรา ๑๙ (ออกสอบ ข้อ ๑ ปี ๒๕๔๗ , ๒๕๔๒ , ๒๕๔๗ อนุ (๑)) (ออกสอบ ข้อ ๒ ปี ๒๕๕๑ วรรคหนึ่ง อนุ (๓) + วรรคสอง อนุ (ก) , ๒๕๕๔ วรรคสอง อนุ (ก), ๒๕๕๘ วรรคหนึ่ง อนุ (๓)(๔) + วรรคสอง อนุ (ก) ,๒๕๖๒ อนุ(๓))  ในกรณีดังต่อไปนี้

(๑) เป็นการไม่แน่ว่าการกระทำผิดอาญาได้กระทำในท้องที่ใดในระหว่างหลายท้องที่  (ออกสอบ ข้อ ๒ ปี ๒๕๔๗)

(๒) เมื่อความผิดส่วนหนึ่งกระทำในท้องที่หนึ่ง แต่อีกส่วนหนึ่งในอีกท้องที่หนึ่ง ( เน้นออกสอบ*** + ๑๙ วรรคสอง (ข))

(๓) เมื่อความผิดนั้นเป็นความผิดต่อเนื่องและกระทำต่อเนื่องกันในท้องที่ต่าง ๆ เกินกว่าท้องที่หนึ่งขึ้นไป  (ออกสอบ ข้อ ๒ ปี ๒๕๔๒ ,๒๕๕๑ ,๒๕๕๘ ,๒๕๖๒)

(๔) เมื่อเป็นความผิดซึ่งมีหลายกรรม กระทำลงในท้องที่ต่าง ๆ กัน (ออกสอบ ข้อ ๒ ปี ๒๕๕๘)

(๕) เมื่อความผิดเกิดขึ้นขณะผู้ต้องหากำลังเดินทาง

(๖) เมื่อความผิดเกิดขึ้นขณะผู้เสียหายกำลังเดินทาง

พนักงานสอบสวนในท้องที่หนึ่งท้องที่ใดที่เกี่ยวข้องมีอำนาจสอบสวนได้

ในกรณีข้างต้นพนักงานสอบสวนต่อไปนี้ เป็นผู้รับผิดชอบในการสอบสวน  

(ก) ถ้าจับผู้ต้องหาได้แล้ว คือพนักงานสอบสวนซึ่งท้องที่ที่จับได้อยู่ในเขตอำนาจ (ออกสอบ ข้อ ๒ ปี ๒๕๕๑ ,๒๕๕๔ ,๒๕๕๘)

(ข) ถ้าจับผู้ต้องหายังไม่ได้ คือพนักงานสอบสวนซึ่งท้องที่ที่พบการกระทำผิดก่อนอยู่ในเขตอำนาจ ( เน้นออกสอบ*** + ๑๙ วรรคสอง (ข))

          ข้อสังเกต

            ๑. วางหลักพนักงานสอบสวน ตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๒ (๖)

           ๒.  พนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบ เป็นผู้สรุปสำนวนและทำความเห็นว่าควรสั่งฟ้องหรือสั่งไม่ฟ้อง แล้วส่งไปให้พนักงานอัยการพิจารณา ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๔๐ แล ๑๔๑ และถือว่ามีการสอบสวนในความผิดนั้นโดยชอบ ตาม มาตรา ๑๒๐ โจทก์ จึงมีอำนาจฟ้อง

มาตรา ๒๒ *** (ออกสอบ ข้อ ๑ ปี ๒๕๔๘ (อนุ ๑) , ๒๕๖๐ (อนุ ๑)) เมื่อความผิดเกิดขึ้น อ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นในเขตอำนาจของศาลใด ให้ชำระที่ศาลนั้น แต่ถ้า

(๑) เมื่อจำเลยมีที่อยู่ หรือถูกจับในท้องที่หนึ่งหรือเมื่อเจ้าพนักงานทำการสอบสวนในท้องที่หนึ่งนอกเขตของศาลดังกล่าวแล้ว จะชำระที่ศาลซึ่งท้องที่นั้น ๆ อยู่ในเขตอำนาจก็ได้

(๒) เมื่อความผิดเกิดขึ้นนอกราชอาณาจักรไทยให้ชำระคดีนั้นที่ศาลอาญา ถ้าการสอบสวนได้กระทำลงในท้องที่หนึ่งซึ่งอยู่ในเขตของศาลใด ให้ชำระที่ศาลนั้นได้ด้วย

มตรา ๒๓ (ออกสอบ ข้อ ๑ ปี ๒๕๖๐ วรรคหนึ่ง) เมื่อศาลแต่สองศาลขึ้นไปต่างมีอำนาจชำระคดี ถ้าได้ยื่นฟ้องคดีนั้นต่อศาลหนึ่งซึ่งตามฟ้องความผิดมิได้เกิดในเขต โจทก์หรือจำเลยจะร้องขอให้โอนคดีไปชำระที่ศาลอื่นซึ่งความผิดได้เกิดในเขตก็ได้

ถ้าโจทก์ยื่นฟ้องต่อศาลซึ่งความผิดเกิดในเขต แต่ต่อมาความปรากฏแก่โจทก์ว่าการพิจารณาคดีจะสะดวกยิ่งขึ้นถ้าให้อีกศาลหนึ่งซึ่งมีอำนาจชำระคดีได้พิจารณาคดีนั้น โจทก์จะยื่นคำร้องต่อศาลซึ่งคดีนั้นอยู่ในระหว่างพิจารณาขอโอนคดีไปยังอีกศาลหนึ่งก็ได้ แม้ว่าจำเลยจะคัดค้านก็ตาม เมื่อศาลเห็นสมควรจะโอนคดีไปหรือยกคำร้องเสียก็ได้****

มาตรา ๒๔ (ออกสอบ ข้อ ๑ ปี ๒๕๖๐) เมื่อความผิดหลายเรื่องเกี่ยวพันกันโดยเหตุหนึ่งเหตุใด เป็นต้นว่า

(๑) ปรากฏว่าความผิดหลายฐานได้กระทำลงโดยผู้กระทำผิดคนเดียวกัน หรือผู้กระทำผิดหลายคนเกี่ยวพันกันในการกระทำความผิดฐานหนึ่งหรือหลายฐาน จะเป็นตัวการ ผู้สมรู้หรือรับของโจรก็ตาม

(๒) ปรากฏว่าความผิดหลายฐานได้กระทำลงโดยมีเจตนาอย่างเดียวกัน หรือโดยผู้กระทำผิดทั้งหลายได้คบคิดกันมาแต่ก่อนแล้ว

(๓) ปรากฏว่าความผิดฐานหนึ่งเกิดขึ้นโดยมีเจตนาช่วยผู้กระทำผิดอื่นให้พ้นจากรับโทษในความผิดอย่างอื่นซึ่งเขาได้กระทำไว้

ดังนี้จะฟ้องคดีทุกเรื่อง หรือฟ้องผู้กระทำความผิดทั้งหมดต่อศาลซึ่งมีอำนาจชำระในฐานความผิดซึ่งมีอัตราโทษสูงกว่าไว้ก็ได้***

ถ้าความผิดอันเกี่ยวพันกันมีอัตราโทษอย่างสูงเสมอกัน ศาลซึ่งมีอำนาจชำระ ก็คือศาลซึ่งรับฟ้องเรื่องหนึ่งเรื่องใดในความผิดเกี่ยวพันกันนั้นไว้ก่อน***

คำพิพากษาฎีกาเด่น ที่น่าสนใจ

(รออัพเดท ....)

จำนวนผู้เยี่ยมชม : 617 ครั้ง
แบ่งปันข้อมูล โดย ผู้ใช้งาน : 0 | ทีมงาน : 0 ข้อมูล