เก็งกลุ่มมาตรา กฎหมายแพ่ง ข้อ ๕
เตรียมสอบผู้พิพากษา สนามใหญ่ ๒๕ กพ. ๒๕๖๖ ชุดที่ ๓
กลุ่มที่ ๓ ผลแห่งสัญญา (ออกสอบเกิน ๑๐ ปี แล้ว น่าจะกลับมาออกได้อีก*)
มาตรา ๓๖๙ (ออกสอบ ข้อ ๕ ปี ๒๕๔๓ ,ข้อ ๗ ปี ๒๕๔๙) (ออกสอบ สนามเล็ก ข้อ ๒ ปี ๒๕๕๑) ในสัญญาต่างตอบแทนนั้น คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งจะไม่ยอมชำระหนี้จนกว่าอีกฝ่ายหนึ่งจะชำระหนี้ หรือขอปฏิบัติการชำระหนี้ก็ได้ แต่ความข้อนี้ท่านมิให้ใช้บังคับ ถ้าหนี้ของคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งยังไม่ถึงกำหนด
มาตรา ๓๗๐ (วรรคหนึ่ง ออกสอบ ข้อ ๕ ปี ๒๕๕๓) ถ้าสัญญาต่างตอบแทนมีวัตถุที่ประสงค์เป็นการก่อให้เกิดหรือโอนทรัพยสิทธิในทรัพย์เฉพาะสิ่ง และทรัพย์นั้นสูญหรือเสียหายไปด้วยเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษลูกหนี้มิได้ไซร้ ท่านว่าการสูญหรือเสียหายนั้นตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้
ถ้าไม่ใช่ทรัพย์เฉพาะสิ่ง ท่านให้ใช้บทบัญญัติที่กล่าวมาในวรรคก่อนนี้บังคับแต่เวลาที่ทรัพย์นั้นกลายเป็นทรัพย์เฉพาะสิ่งตามบทบัญญัติแห่งมาตรา ๑๙๕ วรรค ๒ นั้นไป
ข้อสังเกต ตามมาตรา ๓๗๐*** นั้น วางหลักไว้ว่า ในกรณีดังกล่าวนี้ ถ้าการสูญหรือเสียหายนั้นเกิดจากเหตุอย่างหนึ่งอย่างใดที่จะโทษลูกหนี้ไม่ได้ กล่าวคือ มิใช่ความผิดของลูกหนี้แล้ว ความเสียหายหรือสูญหายดังกล่าว ย่อม “ตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้” ซึ่งเป็นฝ่ายผู้ซื้อ นั้นเอง
คำว่า “ตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้” ตามมาตรา ๓๗๐ นี้ หมายถึง แม้ว่าลูกหนี้ (ผู้ขาย) จะไม่สามารถส่งมอบทรัพย์ที่ซื้อขายกันให้แก่ผู้ซื้อแล้ว เจ้าหนี้ (ผู้ซื้อ) ก็ยังคงต้องมีหน้าที่ชำระค่าสินค้านั้นให้แก่ลูกหนี้ และไม่มีสิทธิเรียกให้ลูกหนี้ส่งมอบทรัพย์สิ่งใหม่ให้ตน ทั้งนี้ เพราะขณะเกิดภัยพิบัติขึ้นนั้น กรรมสิทธิ์ในทรัพย์ได้โอนมาเป็นของเจ้าหนี้แล้ว และเมื่อเป็นกรรมสิทธิ์ของเจ้าหนี้แล้ว เจ้าหนี้ก็ต้องรับผิดในภัยพิบัตินั้นเอง
มาตรา ๓๗๑ *** บทบัญญัติที่กล่าวมาในมาตราก่อนนี้ ท่านมิให้ใช้บังคับ ถ้าเป็นสัญญาต่างตอบแทนมีเงื่อนไขบังคับก่อน และทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งสัญญานั้นสูญหรือทำลายลงในระหว่างที่เงื่อนไขยังไม่สำเร็จ
ถ้าทรัพย์นั้นเสียหายเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษเจ้าหนี้มิได้ และเมื่อเงื่อนไขนั้นสำเร็จแล้ว เจ้าหนี้จะเรียกให้ชำระหนี้โดยลดส่วนอันตนจะต้องชำระหนี้ตอบแทนนั้นลง หรือเลิกสัญญานั้นเสียก็ได้ แล้วแต่จะเลือก แต่ในกรณีที่ต้นเหตุเสียหายเกิดเพราะฝ่ายลูกหนี้นั้น ท่านว่าหากระทบกระทั่งถึงสิทธิของเจ้าหนี้ที่จะเรียกค่าสินไหมทดแทนไม่
มาตรา ๓๗๒ *** (วรรคหนึ่ง ออกสอบ ข้อ ๕ ปี ๒๕๔๖) นอกจากกรณีที่กล่าวไว้ในสองมาตราก่อน ถ้าการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัย เพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดก็ไม่ได้ไซร้ ท่านว่าลูกหนี้หามีสิทธิจะรับชำระหนี้ตอบแทนไม่ (เน้นออกสอบ ปี ๒๕๖๔)
ถ้าการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัย เพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษเจ้าหนี้ได้ ลูกหนี้ก็หาเสียสิทธิที่จะรับชำระหนี้ตอบแทนไม่ แต่ว่าลูกหนี้ได้อะไรไว้เพราะการปลดหนี้ก็ดี หรือใช้คุณวุฒิความสามารถของตนเป็นประการอื่นเป็นเหตุให้ได้อะไรมา หรือแกล้งละเลยเสียไม่ขวนขวายเอาอะไรที่สามารถจะทำได้ก็ดี มากน้อยเท่าไร จะต้องเอามาหักกับจำนวนอันตนจะได้รับชำระหนี้ตอบแทน วิธีเดียวกันนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่การชำระหนี้อันฝ่ายหนึ่งยังค้างชำระอยู่นั้นตกเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งฝ่ายนั้นมิต้องรับผิดชอบ ในเวลาเมื่ออีกฝ่ายหนึ่งผิดนัดไม่รับชำระหนี้
มาตรา ๓๗๓ (ออกสอบ ข้อ ๕ ปี ๒๕๕๓) ความตกลงทำไว้ล่วงหน้าเป็นข้อความยกเว้นมิให้ลูกหนี้ต้องรับผิดเพื่อกลฉ้อฉล หรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตนนั้น ท่านว่าเป็นโมฆะ
มาตรา ๓๗๔ (วรรคหนึ่ง ออกสอบ ข้อ ๕ ปี ๒๕๕๕, ข้อ ๗ ปี ๒๕๖๐, ข้อ ๑๐ ปี ๒๕๖๑) ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งทำสัญญาตกลงว่าจะชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกไซร้ ท่านว่าบุคคลภายนอกมีสิทธิจะเรียกชำระหนี้จากลูกหนี้โดยตรงได้
ในกรณีดังกล่าวมาในวรรคต้นนั้น สิทธิของบุคคลภายนอกย่อมเกิดมีขึ้นตั้งแต่เวลาที่แสดงเจตนาแก่ลูกหนี้ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญานั้น
มาตรา ๓๗๕ (ออกสอบ ข้อ ๕ ปี ๒๕๕๕) เมื่อสิทธิของบุคคลภายนอกได้เกิดมีขึ้นตามบทบัญญัติแห่งมาตราก่อนแล้ว คู่สัญญาหาอาจจะเปลี่ยนแปลงหรือระงับสิทธินั้นในภายหลังได้ไม่
มาตรา ๓๗๖**** ข้อต่อสู้อันเกิดแต่มูลสัญญาดังกล่าวมาในมาตรา ๓๗๔ นั้น ลูกหนี้อาจจะยกขึ้นต่อสู้บุคคลภายนอกผู้จะได้รับประโยชน์จากสัญญานั้นได้
เก็งกลุ่มมาตรา กฎหมายแพ่ง ข้อ ๕ อัพเดท**
----------------------------
ข้อมูลความรู้ สำหรับแบ่งปันเฉพาะบุคคล สำหรับทบทวนการศึกษา เตรียมสอบ เท่านั้น.
รวบรวม สกัดหลักจากคำพิพากษาศาลฎีกา,คำบรรยายเนติฯ ,อื่นๆ และ/หรือ จากผู้ร่วมแบ่งปันข้อมูล.
(คำแนะนำเบื้องต้น :สำหรับผู้ใช้งานใหม่* ลงทะเบียน/เข้าระบบ + กดดาวน์โหลดตามลิงค์ ฟรี*)
----------------------------
จำนวนผู้เยี่ยมชม : 789 ครั้ง
แบ่งปันข้อมูล โดย ผู้ใช้งาน : 0 | ทีมงาน : 0 ข้อมูล
|
