ป.วิ.อ. มาตรา ๑๙

           อ.อรรถพล ใหญ่สว่าง

      กรณีตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๑๙ เป็นกรณีความผิดเกิดหลายท้องที่ เกี่ยวพันกัน ดังต่อไปนี้

        มาตรา ๑๙ (๑) กรณีเป็นการไม่แน่ว่าการกระทำผิดอาญาได้กระทำในท้องที่ใดในระหว่างหลายท้องที่ เช่น ที่เกิดเหตุไม่แน่ว่าอยู่ในท้องที่ใดระหว่าง สองท้องที่ พนักงานสอบสวนท้องที่หนึ่งในสองท้องที่นั้นมีอำนาจสอบสวนได้ (คำพิพากษา ฎีกาที่ ๑๔/๒๕๒๔) เป็นต้น

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๖๙๑/๒๕๖๑ (เนติฯ ตอน ๑๑ หน้า ๓๐๓๙) (เป็นกรณีจำเลยให้การแก่พนักงานสอบสวนอย่างหนึ่งแล้วมาเบิกความต่อศาลอีก อย่างหนึ่ง) ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยแจ้งข้อความเท็จเกี่ยวกับความผิดอาญาแก่พนักงานสอบสวน (ท้องที่สถานีตำรวจภูธรป่าพะยอม) กับเบิกความอันเป็นเท็จในการพิจารณาคดีอาญาต่อศาล (ท้องที่สถานีตำรวจภูธรเมืองพัทลุง) เป็นกรณีตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๑๙ (๑) (คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๖๙๑/๒๕๖๑ เนติฯ ตอน ๑๑ หน้า ๓๐๓๙)

        มาตรา ๑๙ (๒) เป็นกรณีเมื่อความผิดส่วนหนึ่งกระทำในท้องที่หนึ่ง แต่ อีกส่วนหนึ่งในอีกท้องที่หนึ่ง กรณีนี้มักจะเกิดขึ้นเมื่อเป็นเขตติดต่อกันระหว่างท้องที่โดยในแต่ละท้องที่นั้นก็ล้วนแต่มีส่วนเกิดการกระทำความผิดด้วยกันทั้งสิ้น เช่น นายดำ ยืนในเขตท้องที่รับผิดชอบของสถานีตำรวจนครบาลพญาไท นายดำยกปืนจ้องเล็งและยิง นายแดงซึ่งยืนอยู่ในเขตท้องที่รับผิดชอบของสถานีตำรวจนครบาลนางเลิ้งเสียชีวิต กรณีนี้จะเห็นว่า การกระทำอันเป็นการฆ่าของนายดำได้เกิดขึ้นทั้งสองเขตท้องที่ดังกล่าว ซึ่งอยู่ติดต่อกัน ดังนั้น ทั้งพนักงานสอบสวนสถานีตำรวจนครบาลพญาไทและพนักงานสอบสวนสถานีตำรวจนครบาลนางเลิ้ง อันเป็นท้องที่เกี่ยวข้องมีอำนาจสอบสวนได้ ตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๑๙ วรรคหนึ่ง ตอนท้าย เป็นต้น

        มาตรา ๑๙ (๓) เป็นกรณีเมื่อความผิดนั้นเป็นความผิดต่อเนื่องและกระทำต่อเนื่องกันในท้องที่ต่าง ๆ เกินกว่าท้องที่หนึ่งขึ้นไป คำว่า “ความผิดต่อเนื่อง”

        หมายถึง ความผิดที่มีการกระทำในลักษณะที่มีสภาพติดต่อกันหรือเกี่ยวข้องกันอยู่ตลอดเวลา เช่น กระทำความผิดฐานลักทรัพย์ หรือฐานปล้นทรัพย์ หรือฐานยักยอก ในท้องที่หนึ่งแต่กระทำความผิดฐานรับของโจรในอีกท้องที่หนึ่ง หรือ ความผิดเกี่ยวกับกฎหมายยาเสพติดให้โทษ เช่น มีการตกลงนัดซื้อขายและส่งมอบยาเสพติดในท้องที่ หนึ่ง ต่อมามีการนัดหมายเปลี่ยนสถานที่ส่งมอบเป็นอีกท้องที่หนึ่ง ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เป็นความผิดต่อเนื่อง และกระทำต่อเนื่องเกี่ยวพันกันทั้งในท้องที่แรก และท้องที่ที่สองตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๑๙ (๓) (คำพิพากษาฎีกาที่ ๔๙๘/๒๕๖๐ เนติฯ ตอน ๑ หน้า ๑๐๑)

        มาตรา ๑๙ (๔) กรณีเมื่อเป็นความผิดซึ่งมีหลายกรรม กระทำลงในท้องที่ ต่าง ๆ กัน

        เช่น นายขาวลักโทรศัพท์นายเขียวในท้องที่สถานีตำรวจนครบาลสุทธิสาร นายเขียวได้วิ่งติดตามเอาโทรศัพท์คืนโดยทันที่อย่างกระชั้นชิดจนไปถึงท้องที่สถานี ตำรวจนครบาลห้วยขวางนายขาวได้ทำร้ายนายเขียวและนําโทรศัพท์ของนายเขียวไปได้ การกระทำของนายขาวดังกล่าวเป็นความผิดฐานชิงทรัพย์ อันเป็นกรณี “กรรมเดียว” (เจตนาเดียว) ตามป.อ. มาตรา ๙๐ แต่ถือว่าเป็น “ความผิดซึ่งมีหลายกรรม” ตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๑๙ (๔) กล่าวคือ ถือว่าความผิดฐานชิงทรัพย์ดังกล่าวได้กระทำลงทั้งในท้องที่ สถานีตำรวจนครบาลสุทธิสารและสถานีตำรวจนครบาลห้วยขวาง

        มาตรา ๑๙ (๕) เป็นกรณีเมื่อความผิดเกิดขึ้นขณะผู้ต้องหากำลังเดินทาง หมายความว่า ผู้ต้องหากำลังเดินทางและได้กระทำความผิดขณะที่กำลังเดินทางนั้น ไม่ใช่กรณีผู้ต้องหากระทำความผิดสำเร็จแล้วจึงเดินทาง สำหรับวิธีการเดินทางนั้น จะเดินทางโดยรถยนต์ สัตว์พาหนะ หรือโดยเดินเท้า ก็ได้

        มาตรา ๑๙ (๖) เป็นกรณีเมื่อความผิดเกิดขึ้นขณะผู้เสียหายเดินทาง หมายความว่า ผู้เสียหายต้องกำลังเดินทางและเกิดการกระทำความผิดขึ้น

        พนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบ ตาม ปวิ.อ. มาตรา ๑๙ (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) (๖) มี ๒ กรณี

        มาตรา ๑๙ วรรคสอง (ก) คือ กรณีที่ “จับผู้ต้องหาได้แล้ว” หลัก คือ ให้พนักงานสอบสวนในท้องที่ “ที่จับผู้ต้องหาได้” อยู่ในเขตอำนาจเป็น “พนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบ”

        มาตรา ๑๙ วรรคสอง (ข) คือ กรณีที่ “จับผู้ต้องหายังไม่ได้” หลัก คือ ให้พนักงานสอบสวนในท้องที่ “ที่พบการกระทำความผิดก่อน” อยู่ในเขตอำนาจเป็น “พนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบ”

        ข้อสังเกต ทั้ง ๒ กรณีมีเกณฑ์การพิจารณา คือ “กรณีใดเกิดขึ้นก่อนให้ยึด กรณีนั้นเป็นหลัก”

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๙๓๒๑/๒๕๕๙ (เนติฯ ตอน ๗ หน้า ๒๐๒๑) วินิจฉัยว่า เหตุตามฟ้องความผิดกระทำชำเราเกิดสองท้องที่ คือ ท้องที่สถานีตำรวจภูธรสันกำแพง และสถานีตำรวจภูธรสารภี เมื่อพนักงานสอบสวนสถานีตำรวจภูธรสารที่ได้รับคำร้องทุกข์ คดีนี้ รวบรวมพยานหลักฐานแล้วเชื่อว่าจำเลยกระทำความผิด จึงออกหมายเรียกให้จำเลยมาพบ จากนั้นจำเลยเข้ามอบตัวต่อพนักงานสอบสวนพนักงานสอบสวน สถานีตำรวจภูธรสารภีย่อมมีอำนาจสอบสวนความผิดกรรมที่เกิดในเขตท้องที่ สถานีตำรวจภูธรสันกำแพง ด้วยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๙ วรรคหนึ่ง (๔) และเมื่อเป็นกรณีจับผู้ต้องหายังไม่ได้ พนักงานสอบสวนสถานีตำรวจภูธรสารภี ซึ่งได้รับคำร้องทุกข์ไว้เป็นผู้พบการกระทำความผิดก่อน จึงเป็นผู้รับผิดชอบในการสอบสวนที่จะสรุปสำนวนส่งพนักงานอัยการตามมาตรา ๑๙ วรรคสอง (ข)

อ้างอิง สัมมนา วิ.อาญา อ.อรรถพลฯ เนติ สมัยที่73

จำนวนผู้เข้าเยี่ยมชม : 1068 ครั้ง