คําพิพากษาฎีกาที่ 2326/2562 จําเลยที่ 2 ผู้มีชื่อรับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมลงชื่อเป็นพยานในพินัยกรรม เป็นพินัยกรรมที่ทําขึ้นขัดต่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1653 วรรคหนึ่ง มีผลทําให้ข้อกําหนดในพินัยกรรมที่ ถ. ยกที่ดินพิพาทเนื้อที่ 10 ไร่ ให้แก่จําเลยที่ 2 เป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1705 จําเลยที่ 2 ในฐานะทายาท ผู้รับพินัยกรรมไม่มีสิทธิในที่ดินพิพาท มีผลให้ที่ดินพิพาทเป็นทรัพย์นอกพินัยกรรม ที่ตกแก่ทายาทโดยธรรมของ ถ. เจ้ามรดก ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1620 วรรคสอง ประกอบมาตรา 1699  แม้ข้อกําหนดในพินัยกรรมที่ระบุให้จําเลยที่ 2 ซึ่งเป็นพยานในพินัยกรรมเป็นผู้มีชื่อ รับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1653 วรรคหนึ่ง และมาตรา 1705 จําเลยที่ 2 ยังมีฐานะเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย ของ ถ. เจ้ามรดกอีกสถานะหนึ่งเหมือนเช่นโจทก์ทั้งสอง จําเลยที่ 2 จึงเป็นทายาทโดยธรรม ของ ถ. ทั้งไม่ปรากฏว่าจําเลยที่ 2 เสียสิทธิในฐานะทายาทโดยธรรมตามกฎหมายโจทก์ทั้งสอง จะอ้างสิทธิติดตามเอาคืนซึ่งที่ดินพิพาทอันเป็นทรัพย์มรดกจากจําเลยที่ 2 ผู้เป็นทายาทที่มี สิทธิในทรัพย์มรดกอีกคนหนึ่งไม่ได้ เพราะจําเลยที่ 2 ไม่ใช่บุคคลภายนอกที่โจทก์ทั้งสองจะอ้างสิทธิติดตามเอาคืนได้เสมอโดยไม่มีอายุความฟ้องร้อง  โจทก์ทั้งสองฟ้องขอให้จําเลยทั้งสามไปดําเนินการจดทะเบียนเพิกถอนนิติกรรมการโอน สิทธิครอบครองที่ดิน (น.ส.3) ให้กลับมาเป็นทรัพย์มรดกของ ถ. โดยอ้างความเป็นทายาท ที่มีสิทธิในทรัพย์พิพาทและได้รับความเสียหายเพราะไม่ได้รับส่วนแบ่งในทรัพย์มรดกตามสิทธิ ที่โจทก์ทั้งสองและทายาทอื่นจึงได้รับตามกฎหมาย ดังนี้เป็นการใช้สิทธิเรียกร้องให้ที่ดินพิพาท กลับมาเป็นทรัพย์มรดกของ ถ. เพื่อแบ่งปันแก่ทายาทตามสิทธิ เมื่อโจทก์ทั้งสอง และจําเลยที่ 2 ต่างเป็นทายาทที่มีสิทธิในทรัพย์มรดก ฟ้องของโจทก์ทั้งสองจึงเป็น คดีมรดก จําเลยที่ 2 มีสิทธิยกอายุความมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1754 ขึ้นเป็นข้อต่อสู้โจทก์ทั้งสองได้ 

         ผู้มีชื่อรับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมลงชื่อเป็นพยานในพินัยกรรม เป็นพินัยกรรมที่ทําขึ้นขัดต่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1653 วรรคหนึ่ง มีผลทําให้ข้อกําหนดในพินัยกรรมนั้นเป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1705