มาตรา ๑๒๙๙ วรรคหนึ่ง

              การได้มาโดยนิติกรรม เป็นการตกลงระหว่างเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ เช่น เจ้าของที่ดินแปลงหนึ่งยอมให้เจ้าของที่ดินแปลงสองได้ภาระจำยอมเหนือที่ดินแปลงหนึ่งในการที่จะเดินผ่านไปสู่ทางสาธารณะมีกำหนดสิบปี การทำนิติกรรมเพื่อให้ ได้มาซึ่งภาระจำยอมจะต้องอยู่ภายใต้บังคับของมาตรา ๑๒๙๙ วรรคหนึ่ง คือ ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่

            คำพิพากษาฎีกาที่ ๖๒๐๘/๒๕๔๕ จำเลยทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินกับ โจทก์โดยมีข้อตกลงกันในวันกำหนดโอนที่ดินที่จะซื้อจะขายดังกล่าวว่า จำเลยยินยอม ที่จะจดทะเบียนภาระจำยอมเพื่อให้โจทก์มีสิทธิในการใช้ถนนเข้า - ออกจากที่ดินของโจทก์ในที่ดินที่เป็นถนนทุกแปลงที่จำเลยมีกรรมสิทธิ์ เป็นสัญญาอย่างหนึ่งซึ่งก่อให้เกิด บุคคลสิทธิขึ้นในอันที่จะเรียกร้องบังคับกันได้ระหว่างโจทก์กับจำเลย แม้โดยสัญญานี้ โจทก์จะไม่ได้มาซึ่งทรัพย์สิทธิในทางภาระจำยอมโดยบริบูรณ์ เพราะไม่ได้จดทะเบียน การได้มากับพนักงานเจ้าหน้าที่ตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๒๙๙ วรรคหนึ่ง แต่บทมาตรานี้ ก็หาได้บัญญัติให้เป็นผลไปถึงว่านิติกรรมหรือสัญญานั้นเป็นโมฆะเสียเปล่าไปไม่ สัญญา ดังกล่าวจึงยังคงมีผลก่อให้เกิดบุคคลสิทธิในอันที่จะเรียกร้องบังคับกันได้ในระหว่าง คู่สัญญาและเมื่อที่ดินของจำเลยต้องตกอยู่ในภาระจำยอม ภาระจำยอมดังกล่าวจะ สิ้นไปก็ด้วยเหตุ ป.พ.พ. มาตรา ๑๓๙๗ หรือมาตรา ๑๓๙๙ เมื่อภาระจำยอมยังไม่สิ้นไป โจทก์จึงมีสิทธิขอให้บังคับจำเลยจดทะเบียนภาระจำยอมตามข้อตกลงท้ายสัญญาจะซื้อ จะขายที่ดินดังกล่าวได้