ฟ้องบังคับจำนองแก่ผู้จำนอง

        มาตรา ๗๒๘ บัญญัติว่า “เมื่อจะบังคับจำนองนั้น ผู้รับจำนองต้องมีหนังสือบอกกล่าวไปยังลูกหนี้ก่อนว่า ให้ชําระหนี้ ภายในเวลาอันสมควรซึ่งต้องไม่น้อยกว่าหกสิบวันนับแต่วันที่ลูกหนี้ได้รับคําบอกกล่าวนั้น ถ้าและลูกหนี้ละเลยเสียไม่ปฏิบัติตามคําบอกกล่าว ผู้รับจำนองจะฟ้องคดี ต่อศาลเพื่อให้พิพากษาสั่งให้ยึดทรัพย์สินซึ่งจำนองและให้ขายทอดตลาดก็ได้

       ในกรณีตามวรรคหนึ่ง ถ้าเป็นกรณีผู้จำนองซึ่งจำนองทรัพย์สินของตนไว้ เพื่อประกันหนี้อันบุคคลอื่นต้องชําระผู้รับจำนองต้องส่งหนังสือบอกกล่าวดังกล่าว ให้ผู้จำนองทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ส่งหนังสือแจ้งให้ลูกหนี้ทราบ ถ้าผู้รับ จำนองมิได้ดําเนินการภายในกําหนดเวลาสิบห้าวันนั้น ให้ผู้จำนองเช่นว่านั้น หลุดพ้นจากความรับผิดในดอกเบี้ยและค่าสินไหมทดแทนซึ่งลูกหนี้ค้างชําระ ตลอดจนค่าภาระติดพันอันเป็นอุปกรณ์แห่งหนี้รายนั้นบรรดาที่เกิดขึ้นนับแต่วันที่ พ้นกําหนดเวลาสิบห้าวันดังกล่าว”

        มาตรา ๗๒๘ วรรคสอง บัญญัติว่า “ผู้รับจำนองต้องส่งหนังสือบอกกล่าว ดังกล่าวให้ผู้จำนองทราบภายในสิบห้าวันนับแต่ส่งหนังสือแจ้งให้ลูกหนี้ทราบ”

        ข้อสังเกต ในการตอบข้อสอบ* ทําให้อาจตีความว่า ผู้รับจำนองต้องส่งหนังสือบอกกล่าวบังคับจำนองไปยังผู้จำนองที่เป็นบุคคลที่สาม ให้ชําระหนี้ภายในเวลาอันสมควรซึ่งไม่น้อยกว่า ๖๐ วัน และผู้จำนองที่เป็นบุคคล ที่สามมีเวลาที่จะชําระหนี้ภายใน ๖๐ บวก ๑ ถึง ๑๕ วัน แต่กฎหมายบัญญัติต่อไป ว่า “ถ้าผู้รับจำนองมิได้ดําเนินการภายในกําหนดเวลาสิบห้าวันนั้น ให้ผู้จำนองเช่นว่านั้น หลุดพ้นจากความรับผิดในดอกเบี้ยและบรรดาที่เกิดขึ้นนับแต่วันที่พ้นกําหนดเวลาสิบห้าวัน ดังกล่าว”

         ซึ่งแสดงว่าถ้าผู้รับจำนองไม่ส่งหนังสือให้ผู้จำนองที่เป็นบุคคลที่สามทราบ ภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ส่งหนังสือแจ้งให้ลูกหนี้ทราบ ผู้รับจำนองจะไม่มีสิทธิได้รับดอกเบี้ยและอุปกรณ์แห่งหนี้ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นนับแต่วันที่พ้นกําหนด ๑๕ วัน กฎหมายไม่ได้บัญญัติว่าผู้รับจำนองไม่มีสิทธิฟ้องบังคับจำนอง ดังนั้น ในกรณีที่ผู้จำนองเป็นบุคคลที่สาม เมื่อผู้รับจำนองประสงค์จะฟ้องบังคับจำนอง ผู้รับจำนองจะต้อง

         ๑. มีหนังสือบอกกล่าวไปยังลูกหนี้ให้ถูกต้องตามมาตรา ๗๒๘ วรรคหนึ่ง และ

        ๒. ส่งหนังสือบอกกล่าว ดังกล่าวให้ผู้จำนองเป็นบุคคลที่สามทราบภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันส่งหนังสือแจ้งให้ลูกหนี้ทราบ ถ้าผู้รับจำนองไม่ดําเนินการตาม ๑. ผู้รับจำนองไม่มีสิทธิฟ้องบังคับจำนอง ถ้าผู้รับจำนอง ดําเนินการตาม ๑. ถูกต้องแล้ว แต่ไม่ดําเนินการให้ถูกต้องตาม ๒. ผู้รับจำนองมีสิทธิฟ้องบังคับจำนองแต่ไม่มีสิทธิได้รับดอกเบี้ยและอุปกรณ์แห่งหนี้ตามที่ระบุในวรรคสอง บรรดาที่เกิดขึ้นนับแต่วันที่พ้นกําหนด ๑๕ วัน จากผู้จำนอง แต่ลูกหนี้ชั้นต้น ยังคงต้องรับผิดในหนี้ดังกล่าวต่อผู้รับจำนอง